త్యాగరాజు ఆత్మవిచారం
తొలిపలుకు
నాకు సాహిత్యంలో కొత్తదనం అంటే ఇష్టం, అభిమానం. మన సాహిత్యంలో చర్విత చర్వణం ఎక్కువగా కనబడుతుంది. ఒకడు ద్రౌపది మానసంరక్షణనాటకం వ్రాస్తే పదిమంది ఆ కథనే వ్రాసి ద్రౌపది మానం పూర్తిగా తీసేస్తారు. ఒక్క కుందమాలకు నాలుగు తర్జుమాలున్నవి నాదగ్గిర. ఈ పరిస్థితుల్లో కొత్త పంథాలో వ్రాసిన పుస్తకం చూస్తే ఆనందంలో మునిగిపోతాను. భమిడిపాటి కామేశ్వరరావుగారి 'త్యాగరాజు ఆత్మవిచారం' చదివి అటువంటి ఆనందాన్నే అనుభవించాను.
త్యాగరాజు మహాపురుషుడు. ఒక్క గాయక శిఖామణే కాదు: కవీశ్వరుడు, భక్తాగ్రేసరుడు, తత్వజ్ఞుడు, వేదాంతవేది, లోకానుభవం గలవాడు, లోకాతీతమైన అనుభవం కూడా కలవాడు.
సాధారణంగా త్యాగరాజుకు సంగీతప్రపంచంలో ఉన్నతస్థానం అందరూ యిస్తారు కాని అతని గొప్పతనం ఒక్క సంగీతంలోనే కాదు. సంగీత సాహిత్యాలనే సరస్వతీదేవి రెండు చన్నుల పాలూ కడుపార తాగిన మహనీయుడు అతడు. అతని సాహిత్యప్రజ్ఞ ముఖ్యంగా భక్తియోగం ద్వారా ముక్తికోసరం వినియోగించాడు.
భక్తి ఒక ప్రత్యేకరసం కాదు. అన్ని రసాలు అందులో మిళితమైనవి. శృంగారమా? త్యాగరాజు రాముడి సౌందర్యం వర్ణించినట్లు ఏ నాయిక నాయకుణ్ణి వర్ణించింది? త్యాగరాజు రాముడి పొందు కోరినట్లు ఏ ప్రేయసి తన ప్రియుని పొందు కోరింది? త్యాగరాజు రాముడి కోసరం పరితపించినట్లు ఏ కాముకి వియోగ బాధతో విలపిం- చింది? శృంగారమే కాదు, అన్ని రసాల్ని పోషించాడు త్యాగరాజు. అతని కీర్తనల్లో...............................